C. 1945-heden

WEDEROPBOUW, SAMENWERKING IN HET ONDERWIJS, ARCHEOLOGIE, RIENTS GRATAMA

Bij de wederopbouw van de zwaar beschadigde oostrand van het dorp heeft het herstel ter plaatse nauwelijks invloed gehad op de dorpsstructuur. Verder vindt er in die constructieve periode uitbreiding plaats aan de noordwest-zijde van de dorpskom. Het dorpsleven inclusief Zanglust (zie afbeelding 31a, met dank aan mevrouw Assies-Feenstra) komt met de schrik vrij; de oorlog en de bezetting is gelukkig voorbij.

Zanglust Pingjum - 5 mei 1945
Zanglust – 5 mei 1945

In 1953 moeten er en nieuwe openbare school en een christelijke school worden gebouwd. De gemeente laat 1 gebouw verrijzen. Op de ene gevel staat ‘School met de Bijbel’ en op de andere ‘Openbaar Onderwijs’. Elk deel heeft zijn eigen ingang en speelplaats, maar het gymnastieklokaal en de cv is gemeenschappelijk. De christelijke school heeft twee lokalen, de openbare drie. De samenwerking in deze compromis-school is uitstekend.

Nieuwe archeologische vondsten worden gepubliceerd, zoals:

Jaargang 1960 van het Nieuws Bulletin Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond (afl.5, archeol. nws.7759a pag 264) bericht:

”Bij het egaliseren van een kleine, niet meer bebouwde woonstede onder Pingjum bleek, dat deze was gegrondvest op een klein terpje. Er konden dankzij de activiteiten van de heer P. Postma jr. nog een aantal vondsten worden verzameld en waarnemingen worden gedaan. Uit het gevondene blijkt, dat het terpje vermoedelijk omstreeks het begin der jaartelling werd verlaten en sedert de Middeleeuwen weer opnieuw bewoond was. Tot het oudste materiaal behoort een fragment van een vuurstenen sikkel en scherven van terpaardewerk met gefacetteerde en kartelrand. Een fraaie, 4½ cm grote speelschijf van leisteen kwam mede aan het licht.”

Jaargang 1961 van het Nieuws Bulletin Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond (afl.2, archeol. nws.7759a pag 123) publiceert:

”Te en rond Pingjum verzamelde de heer P. Postma jr. weer een hoeveelheid scherven, die de documentaire kennis van het grondgebied rond deze plaats in verheugende mate aanvult. Op verschillende punten werd Frankisch aardewerk verzameld en op één plaats terra sigillata. Een en ander rond het begin onzer jaartelling te dateren terpaardewerk.”

Jaargang 1962 van het Nieuws Bulletin Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond (afl.12, archeol. nws.7759a pag 186) meldt:

Bij het maken van een kalkput op het kerkhof te Pingjum ten behoeve van de torenrestauratie werd op 2.5 m afstand van de zuidelijke torenmuur een zandstenen sarcofaag gevonden van licht trogvormig model, geheel onversierd, maar wel met rolstaven in de hoeken (type III volgens Martin, 1957). De kist mat buitenwerks ruim 2 m en was vervaardigd van gele Bentheimer zandsteen en afgedekt met enige niet bij elkaar behorende brokken van rode zandstenen onversierde deksels. Volgens mededeling van de vinders bevonden zich enige schedelresten en andere skeletfragmenten van één individu in de kist. De kist was evenwijdig met de torenmuur juist aan de westzijde van de muur van het schip geplaatst en bevond zich vrijwel zeker nog op de oorspronkelijke plaats.”

Medio jaren zestig verschijnt letterlijk en figuurlijk de kleinkunstenaar Rients Gratama ten tonele. Gratama – verbonden met de Amsterdamse Kleinkunstacademie – is een artiest wiens veelzijdigheid recht evenredig is met de diverse beroepsgenres waarmee hij op het kleinkunstpodium in de volle schijnwerpers zal komen te staan, aller aandacht trekt en alom grote waardering oogst in: revue, zang en cabaret, entertainment, one man show, toneel, TV serie, reclamespot, musical (schrijver en acteur) film en gelegenheidsproductie (Simmer 2000, Thialf Stjerre jûn, optreden in concert met het muziekkorps “de Bazuin” van Oenkerk en ‘King Lear’ met Tryater).

In B. Boersma “101 markante Friezen van de twintigste eeuw” lezen wij de ontboezeming van de theaterman: “It Frysk sit tichter op myn hert en dus kin ik myn wurk better dwaan as dat yn it Frysk giet”. Verderop komen wij zijn uitlatingen tegen: “Zelf te sociaal ingesteld te zijn voor het niets ontziende Hollandse cabaret”. En: “Ik hâldt dingen tsjin it ljocht, knoei der wat mei om en meitsje se op dy manier ferrassend.”

In het midden van de jaren zeventig is aan de onbebouwde zuidwestzijde van de Grote Buren een aantal woonblokken gebouwd tot aan de ‘âld haven’. 1 In de jaren tachtig valt het Pingjum omringende land onder de ingrijpende ruilverkaveling ‘Wûnseradiel Noard’. 2 Het dorp zelve krijgt een traditioneel beklinkerde stoepbestrating terug in de plaats van de ‘stads’ aandoende betegelde trottoirs.

Eind jaren 90 is Pingjum een geliefde vestigingsplaats geworden van talloze ‘import’ kleurrijke kleine cultuur-ondernemers, zoals schilders, beeldhouwers, edelsmeden, fotografen, filmers, musici, theatermakers, ontwerpers en zangers. Maar ook veel oorspronkelijke dorpsbewoners verdienen langzamerhand de kost buiten het dorp, soms aan de andere kant van de Afsluitdijk.

afb. 31b - kerktoren anno 1999
afb. 31b – kerktoren Pingjum 1999

Op 1 januari 1998 telt volgens teletekst van Omrop Fryslân de gemeente Wûnseradiel met een oppervlakte van 317.69 km²: 27 dorpen en 11.444 inwoners. Enkele inwoners van Pingjum schatten het inwonertal van hun dorp 1998 op ca. 500. Eind 1999 sluit de laatste (bakkers)winkel annex bakkerij voorgoed de deur. De twee middeleeuwse torenklokken doen er vooralsnog vanaf hun voorname plaats via de galmgaten (zie afbeelding 30) niet het zwijgen toe en betekenen een constante op de tijdbalk van het dorp, dat 2 millennia geleden is ontstaan op de zuidelijke kwelderwal van de voormalige Marneslenk.

In 2011 gaat Pingjum op in de nieuwe gemeente Súdwest-Fryslân: een fusiegemeente ontstaan uit een samenvoeging van de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel. Het stadhuis staat niet meer in Witmarsum, maar in Sneek. Volgens de statistieken van het CBS telt Pingjum in 2012 460 inwoners.

Voetnoten:

  1. Rijksdienst van de Monumentenzorg, Pingjum, gemeente Wûnseradiel, beschermde dorps- en stadsgezichten, 1988
  2. Osinga, A. & Bakker, H., tusken Vinea en Aggema, pag. 199

Contact met de webbeheerder: klik hier

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s